Posts

Showing posts from January, 2026

​Turkiyya Ta Miƙa Wa Nijeriya Hannun Haɗin Gwiwa Domin Yaƙi Da Ta’addanci

Image
Wannan furucin na Shugaba Recep Tayyip Erdogan yana nuna wani sabon babi na ƙarfafa dangantaka tsakanin Turkiyya da Nijeriya, musamman ta fuskar tsaro. Turkiyya ta dade tana kallon Nijeriya a matsayin babbar abokiyar hulɗa a Afirka, kuma wannan tayin na tallafawa yaki da ta’addanci ya samo asali ne daga gogewar da Turkiyya take da ita wajen fuskantar ƙungiyoyin daban-daban a cikin ƙasarta da kuma iyakokinta. Shugaba Erdogan yana ganin cewa raba wannan gogewa zai taimaka wa Nijeriya wajen shawo kan matsalolin tsaro da suka addabi sassa daban-daban na ƙasar. Ɗaya daga cikin manyan abubuwan da Turkiyya ta yi fice a kai, wanda Erdogan yake nufi da "ɓangarorin da Turkiyya ta goge a kai," shi ne fasahar kera makaman yaki na zamani, musamman jiragen yaƙi marasa matuƙi (drones) irin su Bayraktar TB2. Waɗannan na’urori sun taka rawar gani sosai a yaƙe-yaƙe da dama a duniya kwanan nan, kuma Turkiyya tana shirye ta tallafa wa Nijeriya da irin wannan fasaha. Wannan zai ba jami’an tsaron ...

Mataimakin Shugaban Ƙasa Kashim Shettima Ya Ƙaddamar da Sabbin Gidaje 133 da Makaranta Ta Zamani

Image
Wannan gagarumin aiki da Mataimakin Shugaban Ƙasa, Kashim Shettima, ya ƙaddamar ya nuna muhimmiyar gudunmawa ga ci gaban jama’a da samar da matsuguni na kwarai. Ayyukan, waɗanda suka haɗa da gidaje 133 da kuma makaranta ta zamani, an gina su ne da nufin rage ƙalubalen rashin gidaje da kuma inganta yanayin koyo da koyarwa a yankin. Wannan mataki na nuna jajircewar gwamnati wajen tabbatar da cewa walwala da jin daɗin talaka ya samu gurbi a cikin tsare-tsaren ƙasa. Gine-ginen gidajen guda 133 an tsara su ne domin samar da matsuguni mai inganci ga iyalai, wanda hakan zai taimaka wajen rage cunkoso da kuma samar da tsaro ga mazauna yankin. Shugabancin ƙasar ya jaddada cewa waɗannan gidaje ba kawai gini ba ne, face wata hanya ce ta samar da mutunci ga ɗan adam. Ta hanyar samar da irin waɗannan ayyuka, gwamnati tana ƙoƙarin rage rata tsakanin masu kuɗi da marasa ƙarfi ta fuskar mallakar dukiya. Bayan fannin gidaje, gina makarantar zamani mai cike da kayan aiki wani babban jigo ne na wannan bi...

Halin da Diezani Alison-Madueke Ke Ciki a Burtaniya

Image
Rahotanni na baya-bayan nan sun kara fito da daki-daki game da irin rayuwar kasaita da tsohuwar ministar man fetur ta Najeriya, Diezani Alison-Madueke, ta gudanar a kasar Burtaniya. Ana zargin cewa tsohuwar ministar ta yi amfani da damar babban mukamin da ta rike a zamanin gwamnatin tsohon shugaba Goodluck Jonathan wajen wawure dukiyar kasa don biyan bukatu na kansa. Wannan lamari ya janyo hankalin duniya, inda hukumomin yaki da laifuka na Burtaniya (National Crime Agency) suka bazama bincike kan yadda aka yi amfani da kudaden haram wajen gina wannan daula. Daga cikin abubuwan da suka fi tada kura har da zargin cewa tana mallakar kadarori na miliyoyin fam a unguwanni mafi tsada a birnin Landan. Wadannan kadarori sun hada da gidaje masu alfarma wadanda aka kawata su da kayan daki na gwal da wasu abubuwan more rayuwa wadanda talaka ba zai iya misalta su ba. Masu bincike sun bayyana cewa wadannan gidaje ne suka zama sansanin gudanar da rayuwar kasaita da ta saba yi tun bayan barin ta gado...

Saudi Arabia da Najeriya Sun Kulla Yarjejeniyar Daukar Ma’aikata

Image
An Kulla yarjejeniyar hadin gwiwa tsakanin Saudi Arabia da Najeriya wani gagarumin mataki ne na kulla alaka mai karfi a fannin tattalin arziki da samar da ayyukan yi. Wannan yarjejeniya ta zo ne domin tsara yadda ake daukar ma'aikata daga Najeriya zuwa Masarautar Saudi Arabia, ta hanyar kawar da tsofaffin matsalolin da suka shafi tsarin daukar ma'aikata ba bisa ka'ida ba. Wannan mataki na neman tabbatar da cewa duk wani ma'aikaci da zai fita ya bi ta hanyar da doka ta amince da ita, wanda hakan zai karfafa dangantakar diplomasiyya tsakanin kasashen biyu. Babban burin wannan yarjejeniya shi ne maida gudunmuwar ma'aikatan Najeriya zuwa tsari na gari a cikin tattalin arzikin Saudi Arabia, tare da tabbatar da kare hakkin ma'aikata. A baya, ma'aikata da dama kan fuskanci kalubale game da yanayin aiki da kuma tsaro, amma wannan sabon tsarin ya tanadi dokoki masu tsauri don kare ma'aikacin Najeriya daga cin zarafi. Wannan yana nufin cewa kowane ma'aikaci za...

Abba Kabir zai koma APC a gobe litinin

Image
Gwamnan Jihar Kano, Alhaji Abba Kabir Yusuf, ya kammala shirin komawa jam’iyyar APC mai mulki a hukumance ranar Litinin, 26 ga watan Janairu, 2026. Wannan mataki ya biyo bayan murabus din da ya yi daga jam’iyyar NNPP a ranar Juma’ar da ta gabata, inda ya bayyana cewa rikice-rikicen cikin gida da kuma bukatar kare muradun al'ummar Jihar Kano ne suka sanya shi daukar wannan matakin. Mai magana da yawun gwamnan, Sunusi Bature Dawakin Tofa, ya tabbatar da cewa gwamnan ba zai tafi shi kadai ba; zai sauya shekar ne tare da wasu manyan jami’an gwamnati da suka hada da mambobin Majalisar Dokoki ta Jiha su 22, mambobin Majalisar Wakilai ta Tarayya su takwas, da kuma daukacin shugabannin kananan hukumomin jihar su 44. Wannan ya nuna yadda tsarin jam’iyyar NNPP ya rushe baki daya a jihar. A cewar sanarwar, Gwamna Abba ya bayyana cewa komawarsa APC tamkar komawa gida ne, domin ya taba kasancewa a jam’iyyar a shekarar 2014 har ma ya taba lashe zaben fidda gwani na takarar Sanatan Kano ta Tsakiy...

Yarjejeniyar Tsagaita Wuta a Syria: Sabon Matakin Diflomasiyya tsakanin Gwamnati da Mayaƙan Ƙurɗawa

Image
  Gwamnatin kasar Syria ta sanar da cimma wata muhimmiyar yarjejeniyar tsagaita wuta ta tsawon kwanaki hudu da dakarun Kurdawa (SDF) da ke arewa maso gabashin kasar. Wannan yarjejeniya, wadda aka kulla bayan shafe kwanaki ana tattaunawa ta sirri, tana da nufin dakatar da kazamin fadan da ya barke a kwanakin nan a yankunan da ke kusa da iyakar Turkiyya. Wannan shi ne karon farko cikin shekaru da dama da bangarorin biyu suka amince su ajiye makamai don ba wa tattaunawa dama. Babban dalilin wannan tsagaita wuta shi ne don ba wa hukumomin agaji damar kai kayan tallafi, ciki har da abinci da magunguna, ga dubun-dubatar farar hula da suka makale a cikin yankunan da ake gwabza fada. A karkashin yarjejeniyar, dukkan bangarorin biyu sun amince su janye dakarunsu daga wasu manyan tituna domin ba wa ayarin motocin Majalisar Dinkin Duniya damar ratsawa ba tare da fuskantar barazana ba. Wannan mataki ya samar da sanyi a zukatan mazauna yankin Deir ez-Zor da Hasakah wadanda suka dade suna shan w...

Shugaban Kamfanin BUA Ya Yi Alkawarin Fiye da Dala Miliyan 1.5 Ga ‘Yan Wasan Super Eagles

Image
  Shugaban kamfanin BUA Group, Alhaji Abdulsamad Rabiu, ya taya ‘yan wasan Super Eagles murna bisa nasarar da suka samu akan ƙasar Aljeriya a gasar AFCON 2025. Wannan nasara ta kai Najeriya zuwa matakin kusa da na ƙarshe (semi-final), kuma Rabiu ya bayyana wata babbar kyauta domin ƙarfafa gwiwar ‘yan wasan. A cikin wata sanarwa da aka fitar a ranar 10 ga Janairu, 2026, Rabiu ya yi alkawarin dala 500,000 ga tawagar Super Eagles idan suka samu nasara a wasan semi-final. Haka kuma, ya ƙara da alkawarin dala 50,000 kan kowanne ƙwallo da tawagar za ta ci a wannan wasa. Ba a nan ya tsaya ba, domin ya kuma sha alwashin bayar da dala 1,000,000 idan Super Eagles suka lashe wasan ƙarshe na gasar, tare da ƙarin dala100,000 kan kowanne ƙwallo da za su ci a wasan. Wannan kyauta ta jawo yabo daga ‘yan Najeriya da masu sha’awar kwallon kafa, inda da dama ke kallon hakan a matsayin ƙarin kwarin guiwa da goyon bayan ƙasa ga tawagar kwallon kafa. Yayin da Super Eagles ke ci gaba da shirin tunkarar w...

Tsohon Ministan Kuɗin Ghana, Ken Ofori-Atta, An Kama Shi a Amurka Saboda Matsalar Izinin Shiga Ƙasa

Image
Washington, D.C. Hukumar Kula da Shige da Fice ta Amurka (ICE) ta kama tsohon Ministan Kuɗin Ghana, Ken Ofori-Atta, bisa zargin samun matsala da matsayin izinin shigarsa da kuma kasancewarsa a Amurka fiye da lokacin da aka amince masa, kamar yadda kafafen yaɗa labarai na Ghana da na duniya suka ruwaito. Ofori-Atta, wanda ya rike mukamin Ministan Kuɗi da Tsare-tsaren Tattalin Arziki daga 2017 zuwa 2024, yana zaune a Amurka tun ƙarshen shekarar 2024 domin neman lafiya. ICE ta cafke shi bayan wasu tambayoyi sun taso dangane da sahihancin takardunsa na izinin zama. Ƙungiyar lauyoyinsa ta bayyana cewa Ofori-Atta ya shigar da buƙata domin a daidaita matsayin shigarsa a ƙarƙashin dokokin Amurka  wata hanya ta doka da ke ba mutum damar ci gaba da zama a ƙasar yayin da ake nazarin buƙatarsa. Lauyoyin sun ce suna tuntuba da ICE, kuma suna sa ran za a warware lamarin cikin gaggawa. Kamen ya zo ne a daidai lokacin da yake fuskantar tuhuma a Ghana, inda ake zarginsa da laifuka 78 da suka shafi ...

Ƴan Majalisa 26 Sun Sanya Hannu Kan Takarda Don Miƙa wa Gwamna Cikin Kwana Bakwai

Image
Ƴan majalisar dokoki guda 26 daga cikin wani yanki a Najeriya sun sanya hannu a wata muhimmiyar takarda da ke ɗauke da ƙuduri ko matsaya kan wani batu da bai bayyana ba kai tsaye a yanzu. Shugaban majalisar ya bayyana cewa wannan takarda za ta kasance a hannu gwamnan jihar cikin kwanaki bakwai.  Wannan mataki ya nuna alamun damuwa ko sauyi a harkokin siyasa tsakanin majalisar da fadar gwamna, inda ake iya fahimtar cewa majalisar tana ƙoƙarin ɗaukar matakin doka ko na shawarwari kan wata matsala ko ƙuduri da ke tasowa. Yawan ƴan majalisar da suka rattaba hannu  26  yana nuna akwai raka’a mai rinjaye da ke goyon bayan wannan mataki, lamarin da ke iya ƙarfafa tasirinsa a siyasance da kuma yadda gwamnan zai karɓe shi. Shugaban majalisar ya bayyana cewa suna fata gwamnan zai yi la’akari da buƙatun da ke cikin takardar da gaggawa da kuma bin diddigi na doka da tsarin mulki. Har yanzu ba a fitar da cikakken bayani kan abinda ke cikin takardar ba, amma ana sa ran za a bayyana cik...

Kotu Ta Umarci Kwace Kadarorin da Suka Kai Naira Biliyan 213 da Aka Danganta da Tsohon Minista Abubakar Malami

Image
A zaman shari’ar da aka yi yau Laraba a babban kotun tarayya da ke Abuja, mai shari’a Emeka Nwite ya bayar da umarni na ƙwace kadarori da dama da suka haɗa da filaye, makarantu, gidajen mai, da sauran kadarori da darajarsu ta kai kusan naira biliyan 213.  Kadarorin da aka bayar da umarnin ƙwacewa an danganta su da tsohon ministan shari’a na ƙasa, Abubakar Malami. Hukumar EFCC ce ta shigar da buƙatar ƙwace kadarorin bisa zargin mallaka ba bisa ka’ida ba da kuma almundahana yayin da Malami ke rike da muƙaminsa. A yayin zaman kotun, lauyoyin Malami sun nemi a saurari hujjoji da ke hannunsu, amma alkali Emeka Nwite ya gargade su da cewa ba za a yarda a kawo masa latsi ba ko wata hanya ta neman jinkiri da ba ta dace ba. Sai dai lauyoyin sun jaddada cewa ba su da niyyar yin hakan. Mai shari’a ya jaddada cewa umarnin ƙwace kadarorin zai ci gaba da aiki har sai an kammala bincike da kuma shari’a kan asalin kadarorin da hanyoyin da aka bi wajen mallakarsu. Ya kuma bukaci EFCC ta ci gaba da ...

Delcy Rodríguez Ta Zama Shugabar Riƙon Ƙasar Venezuela

Image
A hukumance, Delcy Rodríguez an naɗa ta a matsayin shugabar riƙo ta Venezuela, bayan shugaban ƙasar Nicolás Maduro ya fuskanci cikas ga ci gaba da shugabancinsa. Wannan mataki ya zo ne a daidai lokacin da ake samun gagarumin rikici a siyasar ƙasar, ciki har da rahotanni kan kama Maduro da gwamnatin Amurka ke yi. Delcy Rodríguez, wacce ke rike da mukamin mataimakiyar shugaban ƙasa tun 2018, ta dade tana taka muhimmiyar rawa a harkokin diplomasiyya da siyasa a Venezuela. Ta taba kasancewa ministar harkokin wajen ƙasar kuma ta kasance wakili a Majalisar Ɗinkin Duniya. Ana kallonta a matsayin amintacciyar abokiyar hulɗar Maduro da jam’iyyar PSUV. Naɗin nata a matsayin shugabar riƙo na nufin za ta kula da harkokin gwamnati na rikon kwarya har sai an fayyace makomar shugaban ƙasar. Wannan na iya haɗawa da shirya zabe ko ci gaba da mulki bisa wata sabuwar yarjejeniya tsakanin ɓangarorin siyasa na ƙasar. Al’ummar Venezuela da ƙasashen duniya na sa ido sosai kan yadda za a tafiyar da al’amura a...

Siyasar Najeriya na ɗaukar zafi yayin da jam’iyyu ke fara shirye-shiryen fafatawa

Image
  A fagen siyasar Najeriya, ana sa ran shekarar 2026 za ta kasance mai cike da abubuwa masu jan hankali da tasiri, musamman yayin da ƙasar ke ƙudurin gudanar da babban zaɓen ƙasa a shekarar 2027. Wannan lokaci na da muhimmanci sosai ga jam’iyyun siyasa da ‘yan takara da kuma masu ruwa da tsaki a harkokin mulki da dimokuraɗiyya. Tun daga farkon shekarar, jam’iyyun siyasa sun fara ƙaddamar da shirye-shiryen tsayar da ‘yan takara, musamman domin kujerun shugaban ƙasa, gwamnoni, da ‘yan majalisar dokoki. Ana sa ran ganin yawaitar taruka, ganawa da masu ruwa da tsaki da kuma sauya sheka daga jam’iyya zuwa wata, wanda hakan ya saba faruwa a lokutan da zaɓe ke karatowa. Baya ga shirye-shiryen jam’iyyun, Hukumar Zaɓe ta Kasa (INEC) na ci gaba da tsara tsare-tsarenta na gudanar da sahihin zaɓe, ciki har da sabunta rajistar masu kaɗa ƙuri’a da wayar da kan al’umma game da muhimmancin shiga harkar zaɓe. Haka kuma, ana sa ran cewa wasu manyan jiga-jigan siyasa za su bayyana kudurinsu na tsayaw...

Benin da Nijar Sun Kori Jakadun Juna Bayan Shekaru Biyu na Tankiya

Image
  A wani sabon mataki da ke nuna tsanani tsakanin ƙasashen Benin da Nijar, hukumomin biyu sun kori jakadun juna, a matsayin ramuwar gayya bayan shekaru biyu na rashin jituwa da tsamin dangantaka. Wannan matakin dai ya ƙara fito da girman rashin amincewar da ke tsakanin ƙasashen biyu na Yammacin Afirka masu maƙwabtaka. Dangantakar Benin da Nijar ta lalace tun bayan juyin mulkin soji a Nijar a shekarar 2023, wanda ya haifar da takun-saka tsakanin gwamnatin soji ta Nijar da wasu ƙasashen ECOWAS ciki har da Benin, wadda ta marawa ECOWAS baya wajen sanya takunkumi ga Nijar. Rahotanni sun bayyana cewa Nijar ce ta fara kora jakadan Benin daga ƙasarta, lamarin da ya sanya Benin ɗaukar irin wannan mataki a matsayin martani. Hukumomin biyu sun ce matakin ya zama dole ne duba da yanayin da ake ciki da kuma kare martabar ƙasashensu. Wannan rikici yana da barazana ga zaman lafiya da haɗin gwiwar tattalin arziki a yankin, musamman ma da la'akari da alakar kasuwanci da sufuri da ke tsakanin ƙasas...

Wani ɗan asalin Ireland ya shiga rikici a wata ƙasa – Gwamnatin Ireland na sa ido kan lamarin

Image
Wannan labari da ya shafi wani ɗan asalin ƙasar Ireland ya jawo hankalin jama’a matuƙa saboda yanayin yadda lamarin ya faru da kuma tasirin sa. Ko da yake abin bai faru a cikin ƙasar Ireland ba, dangantakar da mutumin ke da ita da ƙasar ta haifar da martani daga hukumomi da ma jama’a. Rahotanni sun nuna cewa mutumin, wanda asalinsa daga Ireland ne, ya tsinci kansa cikin wani rikici ko rikitarwa a wata ƙasa daban – ko dai matsala ta doka ce, ko kuma wani hari da ya jikkata ko rasa ransa. Wannan ya sa hukumomin Ireland suka shiga cikin bincike da kuma tuntuba da ƙasar da lamarin ya faru. Ma’aikatar harkokin wajen Ireland ta tabbatar da cewa suna bin diddigin lamarin kuma suna aiki tare da hukumomin wajen ƙasar domin tabbatar da kariya da kuma kulawa da ɗan ƙasar su. Sun kuma nemi a mutunta hakkinsa na shari’a da kuma walwalar sa yayin da bincike ko kulawa ke gudana. Mutane da dama a kafafen sada zumunta da manyan gidajen jaridu sun bayyana damuwa da halin da ɗan Ireland ɗin ke ciki, tare...

Shugaban Somalia ya taya Sudan murnar cika shekaru 70 da samun 'yancin kai

Image
  Shugaban Somalia, Hassan Sheikh Mohamud, ya aike da saƙon taya murna ga Shugaban Sudan, Laftanar Janar Abdel Fattah al-Burhan, da al’ummar Sudan baki ɗaya, a yayin da ƙasar ke bikin cika shekaru 70 da samun 'yancin kai daga mulkin mallaka.  A cikin saƙon nasa, Shugaba Mohamud ya jaddada cewa Sudan ƙasa ce mai tarihi da al’umma masu juriya, kuma ya bayyana irin jajircewar da suka nuna wajen kare martabar ƙasarsu duk da ƙalubalen da suka fuskanta a cikin shekaru. Ya ce wannan rana ta tarihi alama ce ta ƙarfi da haɗin kai na jama’ar Sudan. Shugaban na Somalia ya kuma nuna cewa Sudan da Somalia na da dangantaka ta tarihi da al’adu, tare da yawan hulɗa a fannoni da dama kamar tattalin arziki, tsaro da diflomasiyya. Ya ce yana fatan wannan dangantaka za ta ci gaba da karfi tare da sabbin damar cigaba. A saƙonsa, Mohamud ya bayyana goyon bayan Somalia ga Sudan a wannan lokaci da ƙasar ke fama da rikicin siyasa da tsaro. Ya jaddada cewa Somalia za ta ci gaba da kasancewa abokiyar Su...

Atiku Ya Jinjinawa Komawar Peter Obi Zuwa PDP, Ya Ce Muhimmin Mataki Ne Ga Haɗin Kan Siyasar Najeriya

Image
 Tsohon mataimakin shugaban ƙasa, Atiku Abubakar, ya bayyana komawar Peter Obi zuwa jam’iyyar PDP a matsayin wani muhimmin ci gaba ga siyasar Najeriya, musamman wajen ƙarfafa haɗin gwiwar jam’iyyu masu ra’ayi ɗaya. A cikin wani saƙo da ya wallafa a shafukansa na sada zumunta, Atiku ya ce wannan mataki na Obi yana nuni da ƙudurin sa na haɗa ƙarfi da ƙarfafa gwiwa domin ceto Najeriya daga ƙalubalen da take fuskanta. Ya bayyana Obi a matsayin mutum mai hangen nesa da kishin kasa, wanda zai iya taka muhimmiyar rawa wajen sake gina Najeriya. Atiku ya jaddada cewa, siyasa ba ta tsaya ga mutum ɗaya ba, sai da haɗin gwiwa da amincewa da tsarin jam’iyya da manufofinta. Ya ce irin wannan haɗin gwiwa na buɗe kofa ga sabon babi a tarihin siyasar Najeriya, wanda zai iya haifar da mafita ga matsalolin tattalin arziki, tsaro, da zamantakewa. Tun bayan zaɓen 2023, Obi da jam’iyyarsa ta Labour Party sun kasance cikin sahun gaba wajen jan hankalin matasa da masu neman canji. Komawarsa PDP, in ji Ati...