RAA Hausa

Wani mummunan hatsarin mota da ya riga mu gidan gaskiya ya afku a babbar hanyar da ta haɗa Legas da Abeokuta a jihar Ogun, inda mutane goma sha ɗaya suka rasa rayukansu nan take.  Hatsarin ya faru ne sa’ilin da wata mota guda ɗaya tak, wadda ke ɗauke da fasinjoji, ta kuɓuce wa matuƙin jirgin sannan ta afka cikin rami bayan ta faɗa daga kan wata gada. Shaidun gani da ido sun bayyana cewa lamarin ya faru ne cikin ƙiftawar ido, wanda ya jefa mazauna yankin da sauran matafiya cikin mawuyacin hali da firgici. Jami’an hukumar kiyaye haɗura ta ƙasa (FRSC) reshen jihar Ogun, waɗanda suka isa wurin da sauri don bayar da agajin gaggawa, sun tabbatar da cewa dukkan mutane 11 da ke cikin motar sun riga mu gidan gaskiya.  Rahotanni sun nuna cewa motar ta lalace sosai sakamakon faɗawar da ta yi daga babban tsayin gadar, wanda hakan ya sa ya yi wahala a iya ceto kowa da ransa. Jami'an sun yi amfani da na'urori na musamman wajen fito da gawarwakin waɗanda abin ya shafa daga cikin baraguzan mo...

Gwamnatin Tarayya ta ɗauki gagarumin mataki na sake fasalin tsarin shiga manyan makarantu, inda ta sanar da soke sharaɗin rubuta jarabawar shiga jami’o’i ta UTME wadda JAMB ke shiryawa ga duk ɗaliban da ke son samun shaidar karatu ta NCE a Kwalejin Ilimi.   Wannan sabon tsari ya haɗa da wasu kwasa-kwasan da suka shafi harkar Noma waɗanda ba na injiniya ba, da nufin sauƙaƙa wa matasa hanyoyin samun gurbin karatu ba tare da dogon jinkiri ko tarnaki daga jarabawar bai-ɗaya ba. Babban makasudin wannan mataki shi ne ƙarfafa gwiwar matasa wajen rungumar sana’ar koyarwa da kuma fannin noma, waɗanda sune ginshiƙan ci gaban tattalin arzikin ƙasa.  Gwamnati ta fahimci cewa yawan ɗaliban da ke neman gurbin karatu ya wuce ƙarfin jami’o’i, yayin da kwalejin ilimi da na noma ke da gurabe da ba a cika su ba. Ta hanyar janye wannan sharaɗi, ana sa ran samun karuwar matasa da za su kware a fannin ilimi tun daga tushe. A ƙarƙashin wannan sabon tsari, kwalejoji za su sami damar tantance ɗalibai ...

Babban labarin siyasa da yake karade jihar Kaduna da ma kasa baki daya shi ne ficewar dan majalisa mai wakiltar mazabar Kaduna ta Arewa a majalisar wakilai ta tarayya, Bello El-Rufai, daga jam'iyyar APC mai mulki.  Wannan mataki ya zo ne a daidai lokacin da ake fuskantar sauye-sauye da tattaunawa kan makomar siyasar iyalinsa a jihar Kaduna. Bello, wanda babban da ne ga tsohon gwamnan jihar Kaduna, Malam Nasir El-Rufai, ya sanar da komawarsa jam'iyyar ADC ne domin ci gaba da fafutukar siyasarsa. Wannan sauyin sheka ya haifar da ce-ce-ku-ce a tsakanin masu sharhi kan al'amuran yau da kullum, inda da yawa ke ganin hakan a matsayin martani ga irin dambarwar da ake fuskanta tsakanin bangaren tsohon gwamna El-Rufai da kuma gwamnati mai ci yanzu a jihar Kaduna. Ficewar tasa daga jam'iyyar APC, wadda ita ce jam'iyyar da ya samu nasarar takara a karkashinta, ya nuna cewa akwai rarrabuwar kai mai zurfi a cikin gidan jam'iyyar a matakin jiha, wanda hakan zai iya shafar tas...

A halin yanzu, hankalin ’yan siyasa da masana shari’a a Najeriya ya karkata ga babbar kotun tarayya, inda ake sa ran yanke hukunci mai muhimmanci game da cancantar tsohon shugaban kasa Goodluck Jonathan na tsayawa takara a zaben shekarar 2027 .  Wannan shari'ar ta samo asali ne biyo bayan korafe korafen da wasu kungiyoyi da daidaikun mutane suka shigar, suna kalubalantar ikon tsohon shugaban kasar na sake neman rantsuwa a matsayin shugaban kasa, duba da tanadin kundin tsarin mulki da aka yi wa kwaskwarima. Babban abin da ake takaddama a kansa shi ne sashi na 137 (3) na kundin tsarin mulkin Najeriya, wanda ya bayyana cewa duk wanda aka rantsar a matsayin shugaban kasa don kammala wa’adin wani, ba zai iya sake yin rantsuwa fiye da sau daya ba. Idan za a iya tunawa, Goodluck Jonathan ya karbi mulki ne bayan rasuwar tsohon shugaban kasa Umaru Musa Yar’Adua a shekarar 2010, sannan ya sake cin zabe a shekarar 2011. Saboda haka, kotun za ta tantance ko wannan dokar ta shafi tsohon shugaba...

Ministan Ilimi, Tunji Alausa, ne ya sanar da wannan sabuwar doka, inda ya bayyana cewa babban makasudin matakin shi ne kare mutunci da darajar digirin digirgir (PhD) wanda ake samu ta hanyar bincike da karatu mai zurfi.  Ministan ya nanata cewa digirin girmamawa ana bayar da shi ne don karrama mutum saboda gudunmawarsa ga al'umma, ba wai don ya zama lakabin da za a rika amfani da shi a hukumance kamar wanda ya yi karatun digiri na uku ba. Bugu da kari, gwamnatin ta bayyana damuwarta kan yadda ake amfani da wadannan kyaututtuka na girmamawa wajen yin siyasa da kuma tallata kai. A cewar Ministan, siyasantar da lambobin yabon ilimi yana bata martabar jami'o'i da kuma karya gwiwar dalibai da malamai wadanda suke shafe shekaru suna bincike don samun wannan matsayi na ilimi. Wannan sabuwar doka tana neman tabbatar da cewa bambanci ya bayyana radau tsakanin nasarar ilimi da kuma karramawa ta alfarma. Haka kuma, ma'aikatar ilimin ta ba da umarni ga jami'o'in kasar da su...

  A kwanan nan ne aka tabbatar da cewa matatar ta tura kusan tan dubu dari takwas da saba'in da shida na man jiragen sama zuwa nahiyar Turai.  Wannan nasara tana nuna ingancin man da ake tacewa a matatar, wanda ya dace da ka'idojin kasashen duniya, kuma hakan ya ba Najeriya damar gogayya da sauran manyan kasashen da ke samar da makamashi a fadin duniya. Wannan gagarumin ci gaba ba wai kawai yana bunkasa martabar Najeriya ba ne, har ma yana taimakawa wajen samar da kudaden musaya na ketare wadanda kasar ke matukar bukata. Ta hanyar sayar da wannan adadi na man jiragen sama, matatar Dangote tana taimakawa wajen rage dogaro da ake yi da danyen mai kadai, tana mai mayar da hankali kan kayayyakin da aka riga aka sarrafa wadanda suka fi daraja. Bugu da kari, wannan lamari ya nuna karfin masana'antun gida wajen magance matsalolin makamashi da suka dade suna yi wa kasar tarnaki. Masana tattalin arziki na ganin cewa wannan fitar da kaya zuwa Turai zai kara kwarin gwiwar masu zuba ja...

Ma’aikatar Sadarwa da Tattalin Arzikin Zamani ta sanar da cewa an samu gagarumar nasara, inda sama da kashi 85% na kanana da matsakaitan ’yan kasuwa (SMEs).  A Najeriya suka fara amfani da hanyoyin biyan kudi na zamani, Wannan ci gaba babban mataki ne ga shirin nan na Paperless Nigeria na shekarar 2026, wanda ke nufin rage amfani da takardu da tsabar kudi a harkokin yau da kullum. Wannan nasara na nuna yadda kasar ke saurin sauyawa zuwa tsarin tattalin arziki na na’ura mai kwakwalwa. Ministan Sadarwa, Dr. Bosun Tijani, ya bayyana cewa wannan nasara ba ta zo cikin sauki ba, sai ta hanyar hadin gwiwa da kamfanonin fasahar kudi kamar su Moniepoint da PalmPay.  Wadannan kamfanoni sun taimaka wajen kai ayyukan banki har zuwa lungu da sako na kasar nan, wanda hakan ya ba wa talaka da masu kananan sana’o’i damar karbar kudi da kuma tura kudi ba tare da sun je banki ba. Wannan ya sa harkar kasuwanci ta zama cikin sauri da kuma aminci. Shirin Paperless Nigeria wanda ya fara aiki sosai ...

Darajar kudin Najeriya, wato Naira, ta ci gaba da zama daram a kan farashin N1,420 akan kowace Dollar Amurka daya a kasuwar canji ta hukuma a yau, 3 ga watan Mayu, 2026.  Wannan daidaito na zuwa ne a daidai lokacin da ake shiga tsakiyar shekara, lokacin da 'yan kasuwa ke bukatar dalar Amurka da yawa don shigo da kaya daga kasashen waje. Tsayuwar darajar Nairar ya nuna cewa matakan da bankin ke dauka suna yin tasiri wajen hana kudin kasa faduwa. Babban Bankin Najeriya (CBN) ya taka rawar gani sosai wajen tabbatar da cewa akwai isasshen kudin canji a bankunan kasuwanci. Ta hanyar amfani da tsarin nan na mai saya da mai sayarwa a farashin da suka amince, bankin ya yi nasarar dakile ayyukan 'yan canjin boye wadanda ke neman janyo rudani a kasuwa.  Wannan mataki ya kwantar da hankalin masu zuba jari da 'yan kasuwa, inda ya ba su damar yin tsare-tsarensu cikin kwanciyar hankali ba tare da fargabar tashin farashi farat daya ba. Daya daga cikin manyan dalilan da suka taimaka wa dar...